Menu Xerais

Poemario de madurez: «dun lago escuro», de Marta Dacosta. Crítica de Manuel Rodríguez Alonso

Manuel Rodríguez Alonso publicou no seu blog unha recensión crítica do poemario dun lago escuro, de Marta Dacosta.

 

Poemario de madurez

Para rematar o curso literario lemos un poemario, este de Marta Dacosta, que é do melloriño que levamos lido de poesía durante o presente curso literario. Na liña da xeración dos noventa, á que pertence a poeta, este poemario combina o íntimo, xa visible desde o símbolo inicial da auga estancada do lago que remite á lembranza dun pasado onde podrecen os cadáveres que fomos deitando / no lago, para que ninguén vise/ esta putrefacción que nos consome co social (que prodixiosa é esa imaxe para os intelectuais colaboradores do poder: revolucionarios / sen saltar os límites / do oficialmente correcto), sen que falte tampouco unha certa narratividade e neorromanticismo con referencias subxectivas a vivencias cotiás: na realidade / transitamos na vida como nadamos nun lago.

Como é habitual nos poeta dos noventa, Marta Dacosta trata o tema universal na poesía do paso do tempo e como nese pasado conviven distintos eus do suxeito lírico, que foron cambiando co tempo. Eses eus, nin tan sequera o eu da infancia, chegan a ser felices. Tampouco é que supoñan só dor. Son ambivalentes, son unha mestura de dor e de ledicia. Quedan somerxidos nese fondo do lago que é a nosa memoria e, se queremos sobrevivir e seguir adiante, temos que nadar de costas para non nos recrear nese pasado, xa, dígase o que se diga e por moito que se lembre, cadáver: na realidade transitamos na vida como nadamos nun lago/…/ nadamos de costas / só miramos cara ao ceo / debaixo de nós / podrecen os cadáveres que fomos deitando / no lago, para que ninguén vise / esta putrefacción que nos consome.

O símbolo tan lorquiano da auga estancada e tamén o tema quevedesco do eu como un continuum de eus que foron morrendo, sucesión de cadáveres, planan ao longo de todo o libro. Estes eus do pasado, mesmo o da infancia, como xa dixemos, sempre comportan a súa dose de dor: segues sendo a suburbial nena de coletas cun uniforme odioso (páx. 17). Mais neste mesmo verso tamén adiviñamos a conformidade con ese eu e incluso certo orgullo. Por veces irrompe certa dose de narratividade e ata de poesía da experiencia como nese poema que revive a soidade do domingo pola tarde (páx. 24). Mais a soidade e o silencio ensimesmados do eu lírico son un antídoto contra a dor, pois o suxeito lírico asume nesa soidade e silencio os cadáveres do pasado.

A luz e o sol da mañá son os mellores antídotos contra o pesimismo (páx. 32), mesmo por enriba do tópico literario de que a escrita libera do dor. O eu lírico, malia o quevedesco cansazo da vida, dun xeito vitalista, aconsella insistir en vivir: ben sei que segues cansa / e por iso os pés non poden / acadar unha velocidade aceptábel / propulsarte axeitadamente / para avanzar / mais insiste (páx. 34).

Como xa indicamos tampouco falta nesta poesía o social. Os que desde os medios ou desde a política tentan pensar pola cidadanía están claramente reflectidos nestes acertados versos: porque eles pensarán por vós / eles falarán por vós / eles decidirán por vós/ porque eles/ posúen a verdade / que vos conceden/ xenerosamente/ na súa magnamidade. Recursos como as anáforas e os paralelismos, así como o xogo coa tipografía ao deixar illado o derradeiro verso do poema (na súa magnamidade) acadan un grande efecto sobre o lector. Noutros casos a autora xunta palabras que parecen irreconciliables polo seu significado: aí están/dominados pola estética/borrachos de narcisismo/predicando/tan revolucionariamente colaboracionistas/ …/ revolucionarios/sen saltar os límites/do oficialmente correcto (páx. 35).

Xa que logo estamos perante un poemario que significa unha evidente madurez dunha das representantes máis características da chamada xeración dos 90.

Manuel Rodríguez Alonso

Deixa un comentario!