Menu Xerais

«Ás de bolboreta» por Vicente Araguas

HISTORIA DUNHA CAFETARÍA

Vello é o mundo, e vella é a invención da taberna (ben o dicía o clásico), antecedente de canto viría despois en materia hosteleira. E se de vello vén industria tan gustosa (para taberneiros e seareiros), antanón resulta tamén o recurso a facer virar ao redor dela a todo un mangado de elementos dispostos os seus criadores a tirar deles o maior proveito. Trátese de Emile Zola, A taberna, ou Camilo José Cela, La Colmena (co Café de Doña Rosa como centro e cerne de canto cociñaba na súa lareira, se tal existise, o padronés). E se falamos desta novela compriría nomear unha secuela cinematográfica. Tiovivo, de José Luis Garci, un nacho que lle ten tomado o pulso ao costumismo, non sei se como arma de futuro, pero sen dúbida do noso pasado (recente).

Por aí, polos avatares dunha cafetaría (chamada Luzada) bule a novela coa que Rosa Aneiros acadou o Premio Fundación Caixa Galicia de literatura xuvenil, na súa cuarta edición. O volume premiado leva por título Ás de bolboreta, e consta dunha chea de cadros, dialogados ou non, con situacións de toda caste, vencelladas a este mundo (tan «ancho y ajeno» como en Ciro Alegría) que nos foi outorgado. E ao que cómpre domear e facer definitivamente noso, e desculpen o exordio moral máis é que este libro de Rosa Aneiros, como adoita a súa auotra, ten un non sei que de apóstrofo ético contra a infamia como maneira de (non)vivir.

E digo isto e aquí acaba a prédica porque as boas intencións, se tan só iso, non chegan a ningunha parte. Ora, a boa literatura, ou cando menos o desexo de facela, a vontade estilística (e conceptual), si que dan viaxado lonxe.

E dicía que ao redor de Luzada bule moita xente,autóctona e foránea, con actitudes misturadas en correlatividade coa numeración dos capítulos. Sendo esa numeración a que nos permite canxar comportamentos e personaxes. Que, xa se dixo, son de aquí e de fóra, con amores veciños e lonxanos. Con xente que ven de Asia ou África e teñen no Luzada vehículo transmisor de sentimentos. Tamén vía internet. O que supón unha entrada en materia «moderna». E iso é, en parte, esta novela, unha posta ao día do vello realismo. mais en canto dunha novela sobre da emigración isto é, nun proceso de «aggiornamento», un canto ao «blend», á mistura racial, o pobo como aquel que máis ordena. Que toda esta parafernalia, onde as cousas van xuntas pero non remexidas ou revoltas, con historias populares, cancións de Eric Clapton, relatos breves, amores distantes, resulte de interese para a xente nova é cousa de ver. Supoño que si, considerando o premio que o ampara. Mais tamén podería ser un libro para lectores de toda caste, próximo ao realismo de sempre, selado con ese carimbo das boas intencións que só un estilo vigoroso pode soportar. Rosa Aneiros teno. Vicente Araguas

Texto publicado no suplemento «Nordesía» de Diario de Ferrol o 11 de outubro de 2009

Comentarios pechados