Menu Xerais

Cando se reactivan os demos do pasado: «Sete Caveiras», de Elena Gallego Abad. Texto de F. Rodríguez Coloma

Publicamos o texto do que leu Francisco Rodríguez Coloma, profesor de literatura galega no IES Francisco Aguiar de Betanzos, na presentación de Sete Caveiras, de Elena Gallego Abad, que tivo lugar na libraría Biblios da mesma localidade.

 

Boa tarde, amigos.

Á miña esquerda, a quen estaban esperando, aínda que moitísimo máis guapa que nas solapas das súas novelas, Elena Gallego Abad, a Rowling da literatura galega, a responsable dos atascos provocados polos camións de bobinas de papel nos arredores de Gráficas Varona: 800 páxinas para as tres primeiras entregas da exitosa e premiada saga Dragal, da que proximamente sairá un novo tomo. Duascentas para Sete caveiras. Mil páxinas publicadas no intervalo de catro anos.

Á dereita de Elena, eu, un don ninguén, que fará pensar a algún de vostedes que nin Tucho nin Carmela atoparon a cousa mellor nun mércores de Champion League.

Falso.

Xa estaba disposto que presentase a Elena Gallego un profesor universitario, futuro académico, ao que desconvocaron ante o meu convincente e teimudo empeño. É certo que vostedes perden oír unhas cantas veces expresións como “frustración das expectativas”, “autor implícito” e “narrador homodiexético”, pero a cambio obteñen o enfoque humano: a experiencia dun lector ao que Sete caveiras cambioulle a vida. ¿A que máis pode aspirar un autor? A literatura que escribiu Elena na soidade e o silencio do seu estudo cóase coa súa novela na casa do lector e, zas, obra o milagre, convérteo noutro.

No meu caso, un outro moito mellor.

Se lle digo que lin a novela sen pausas, pensarán, que novidade, Sete caveiras é unha novela de trama ben definida, que suscita desde as súas primeiras liñas un enigma que activa na mente do lector o afán de atopar as respostas dun modo sistemático. Iso xa me pasou a min, pensarán, coas novelas de Ameixeiras ou Villar.

A transformación da que lles falo, verán, foi outra cousa.

Aínda que acabei de ler a novela a tardiña, tardei en conciliar o soño, porque certas imaxes desacougantes se mesturaban co rumor das ondas da praia e a melodía insistente da canción de La Frontera da que toma algo máis que o título esta novela. Soñei que comezaban a crecerme as patillas, que volvía ter o topete sostido con cervexa e unha camisa rockabilly con voantes como as que gastaba nos oitenta.

Un pesadelo, si.

Ata aí nada especial: unha magnífica historia que captura o ánimo do lector no xogo das empatías. Ao acender a lámpada da mesiña de noite, vin sentadiño sobre o estoxo das miñas lentes, un Playmobil. Sen dubidalo nin un segundo, mirei a data de fabricación e o meu temor cumpriuse: 1974. Pasei todo o día oíndo voces que non quería escoitar. A dor de cabeza rendeume e collín na man para tirar pola fiestra o que eu consideraba un xoguetiño. Pero non o tirei.

Preséntollelo: di que se chama EGO, aínda que se lle aplicamos a proba do ADN de “e logo ti de quen ves sendo”, parécese bastante ao meu defunto tío Alfonso. Desde entón, lévoo sempre comigo. Dáme consellos, axúdame a ver mellor a realidade, saca o mellor de min.

Non pensen que EGO é como o meu Pepito Grillo. Si pensan que lles estou contando a historia do boneco e o ventrílocuo, adxudíquenme a min o papel do boneco. El é listísimo. Eu, non tanto. Se agora non tatexo, como me ocorría antes, é pola confianza que el me imprime. Estas palabras estounas lendo, porque mas ditou el. Díxome: ponte ao Word e preme as teclas.

 Así foi:

Existe a Literatura con maiúsculas, sen adxectivos: a ben escrita. Non cabe entrar no debate falso que sinala que é de inferior categoría o que o literato escribe si o destinatario implícito ou explícito é o público infantil. Os que ningunean aos autores que teñen éxitos de vendas, deberían probarse: intentar escribir para os lectores máis esixentes.

Cantos de vostedes son capaces de abandonar a lectura dunha obra que non é pracenteira, sen remordementos?

Ese sentido da culpabilidade non o coñecen os lectores novos. Por iso, para que un autor consiga chegar ao corazón de tantos lectores, ha de ter a mestría necesaria, a que amosa Elena Gallego reiteradamente nas súas obras.

Hai autores que desdeñan as novelas que eles non escribiron. Buscan adxectivos para xustificar o seu elitismo apriorístico. Menosprezan a novela erótica, a rosa, ou a negra, refuxiados na súa Poética salvadora do multiculturalismo posmoderno. Nada novo. De Sete caveiras destacaría o dilema moral que nos deixa espidos, pasado o tempo. Todos cometemos erros, todos fomos algunha vez crueis, consciente ou inconscientemente. Ocultar esa evidencia, considerar que o mal que temos inflixido aos demais prescribiu, non nos fai mellores. A soberbia de Curuxeiras é a do que se sente impune. Con Sete caveiras sabemos que os demos do pasado poden reactivarse; sempre nos acompañarán como unha maldición si non fomos capaces de converternos en alguén mellor. Todos cometemos delitos; a nosa conduta incorre en faltas. Admitilo é comezar a rectificar. E rectificar é pedir perdón ás nosas vítimas, para converternos nun eu mellor.

Eu son outro, logo de ler este dilema ético oculto tralo andamio dunha trama eficaz. Eu sei que son mellor porque o meu novo e inspirador compañeiro EGO mo di.

E o que me suxire agora é calar para cederlle a palabra á verdadeira protagonista de hoxe, a quen lle agradecemos tanto ou máis que estar con nos en Betanzos, a súa constante e fluída escrita: Elena Gallego Abad.

Francisco Rodríguez Coloma

Deixa un comentario!